Van Thủy Lực

Van thủy lực là gì và vai trò trong hệ thống truyền động?

Hệ thống thủy lực hiện nay được ứng dụng rộng rãi để đảm nhận những công việc nặng nhọc, độc hại mà sức người khó có thể hoàn thành. Trong hệ thống đó, bên cạnh các thiết bị chấp hành (xi lanh) hay thiết bị nguồn (bơm), van dầu thủy lực đóng vai trò là cơ cấu điều khiển then chốt.

Van thủy lực là một thành phần cấu thành hệ thống truyền động, giúp đồng nhất trong việc kiểm soát các yếu tố: momen, lực và chuyển động. Sự kết hợp linh hoạt của các loại van trong một hệ thống đảm bảo việc vận hành luôn ổn định, đạt năng suất cao và an toàn tuyệt đối. Tùy vào thiết kế, hệ thống có thể lắp đặt từ một đến vài chục van tại các vị trí khác nhau để thực hiện những nhiệm vụ riêng biệt.

Nguyên lý hoạt động và chức năng chính của van dầu

Tất cả các loại van thủy lực đều có chức năng chung là điều khiển, phân phối dòng dầu và áp suất để phục vụ mục đích cụ thể của người dùng. Nguyên lý hoạt động cơ bản của van dựa trên việc cho phép hoặc ngăn chặn dòng chất lỏng thủy lực đi qua các cửa van.

Theo các nguồn tài liệu kỹ thuật, van thủy lực thực hiện ba chức năng chính:

1. Phân chia và điều hướng: Hướng dòng chảy của chất lỏng đi đúng lộ trình yêu cầu.
2. Đóng mở cửa van: Cung cấp hoặc ngăn chặn dòng dầu một cách kịp thời.
3. Điều tiết và chỉnh áp: Điều chỉnh lượng dầu và áp suất sao cho phù hợp với các thông số đã cài đặt trước.

Chất liệu chế tạo van thường là inox, thép, đồng hoặc sắt mạ để tăng độ cứng cáp, chống va đập và đặc biệt là khả năng chống ăn mòn, oxy hóa trong môi trường dầu thủy lực khắc nghiệt.

Phân loại các nhóm van thủy lực phổ biến hiện nay

Thị trường hiện có hàng trăm loại van khác nhau, nhưng Công ty TNHH giải pháp tự động hóa và thủy lực Hà Nội tổng hợp chúng thành ba nhóm chính dựa trên chức năng:

1. Van điều khiển hướng (Directional Control Valves)

Nhóm van này chịu trách nhiệm điều khiển lộ trình của dòng dầu đến các cơ cấu chấp hành.

• Van 1 chiều: Cho phép dòng dầu đi theo một chiều nhất định, ngăn chảy ngược gây hỏng bơm và hạn chế rò rỉ áp suất trên đường ống. Van có hai dạng chính: dạng cửa xoay cho ống nhiều lớp và dạng trượt cho ống nằm ngang.
• Van thủy lực 3/2: Gồm 3 cửa và 2 vị trí, thường dùng để điều khiển xi lanh đơn (xi lanh 1 chiều).
• Van thủy lực 4/2: Có 4 cửa (1 vào, 2 làm việc, 1 xả) và 2 vị trí, hoạt động dựa trên lực điện từ hoặc lực cơ học.
• Van thủy lực 4/3: Đây là loại phổ biến để điều khiển xi lanh dầu kịp thời với 3 vị trí (trái, giữa, phải). Tùy vào trạng thái ở giữa (cửa P-T đóng hoặc mở) mà người dùng có thể giữ xi lanh đứng yên hoặc giảm áp suất đường hút khi cần thiết.
• Van thủy lực 5/2 và 5/3: Van 5/2 là loại thông dụng nhất cho các xi lanh cần tiến lùi liên tục. Trong khi đó, van 5/3 giúp điều khiển xi lanh 2 chiều linh hoạt hơn với khả năng dừng giữa hành trình.

2. Van điều khiển áp suất (Pressure Control Valves)

Nhóm này giúp bảo vệ hệ thống và duy trì áp suất ổn định.

• Van an toàn (Relief Valve): Luôn ở trạng thái đóng, chỉ mở khi áp suất vượt mức cài đặt để xả dầu về thùng chứa, bảo vệ hệ thống khỏi quá áp.
• Van giảm áp (Pressure Reducing Valve): Giúp giảm áp suất từ nguồn cấp để phục vụ cho nhiều thiết bị khác nhau có mức áp suất làm việc thấp hơn. Đặc điểm là áp suất cửa ra luôn nhỏ hơn cửa vào.
• Van cân bằng: Tạo áp suất đối xứng để cân bằng với tải trọng, ngăn chặn việc tải tự dịch chuyển do trọng lượng khi mạch nghỉ.
• Van tuần tự: Thiết lập thứ tự hoạt động của các thiết bị chấp hành dựa trên mức áp lực đã cài đặt trước.

3. Van điều khiển dòng chảy (Van tiết lưu)

Còn gọi là van tiết lưu, chức năng chính là điều khiển tốc độ của xi lanh hoặc bộ truyền động bằng cách thay đổi độ mở của cửa van qua trục vít. Khi độ mở thay đổi, lưu lượng dầu qua van sẽ thay đổi, từ đó kiểm soát được vận tốc của cơ cấu chấp hành.

Cách lựa chọn van thủy lực chuẩn xác từ chuyên gia

Việc lựa chọn thiết bị phù hợp luôn là thách thức đối với người vận hành. Công ty TNHH giải pháp tự động hóa và thủy lực Hà Nội đưa ra các tiêu chí quan trọng sau:

• Xác định chủng loại: Cần xác định rõ van thuộc nhóm điều khiển hướng, áp suất hay dòng chảy. Đối với các hệ thống lớn, hoạt động liên tục, nên ưu tiên van điện từ thủy lực thay vì van cơ.
• Thông số áp suất: Phải nắm rõ áp suất làm việc và áp suất tối đa (áp suất phá hủy) của thiết bị dựa trên catalog sản phẩm.
• Kích thước và lưu lượng: Kích thước van ảnh hưởng trực tiếp đến dòng lưu lượng và trọng lượng của hệ thống. Cần cân nhắc vận tốc dòng chảy để chọn kích thước phù hợp.
• Chất lượng dầu: Lưu ý rằng dầu bẩn và quá nhiệt là hai kẻ thù hàng đầu phá hủy van. Cần làm mát dầu và lọc sạch tạp chất để tránh gây trầy xước trục van, rò rỉ hoặc gây tiếng ồn lớn khi vận hành.

Top các thương hiệu van thủy lực hàng đầu thế giới

Hiện nay, có 3 hãng sản xuất van thủy lực được đánh giá cao nhất về độ bền và độ chính xác:

1. Yuken (Nhật Bản): Với hơn 60 năm kinh nghiệm, Yuken nổi tiếng với các dòng van chỉnh áp (BSG, MPA) và van điện từ DSG có chất lượng khẳng định toàn cầu.
2. Rexroth (Đức – Thuộc tập đoàn Bosch): Thương hiệu có lịch sử hơn 200 năm, cung cấp các loại van dầu, van tiết lưu, van an toàn với độ chính xác cực cao, phản ứng nhanh và bền bỉ.
3. Vickers (Eaton – Mỹ): Dù giá thành cao hơn nhưng van Vickers luôn đảm bảo các thông số kỹ thuật khắt khe nhất, được kiểm định nghiêm ngặt về chất lượng.

Thông tin liên hệ:

• Tên công ty: Công ty TNHH giải pháp tự động hóa và thủy lực Hà Nội
• Hotline: 0974.862.871- 0963.005.876 – 0964.228.515
• Email: vannm61@wru.vn, ngoctantlhn@gmail.com, caotlhn6268@gmail.com
• Văn phòng: Số nhà 63, ngõ 750 Đường Kim Giang, Phường Thanh Liệt, TP Hà Nội
• Website: https://thuyluctdh.com/